Back to All Events

Gerard Rooijakkers - De Ethiek van Onthouding

  • Klooster St. Catharinadal Kloosterdreef Oosterhout, NB, 4901 PH Netherlands (map)

De kunst van het niet-doen wordt nog wel eens verward met het niets-doen. Dat nu is een essentieel verschil. Actief iets niet doen, jezelf iets onthouden, valt niet mee. Het is dan ook een deugd. Niets-doen wordt beschouwd als luiheid, en is in de christelijke cultuur zelfs een hoofdzonde. Met één letter aldus een wereld van verschil. In de voordracht bespreekt cultuurhistoricus Gerard Rooijakkers een antropologie van het vasten met moderne vormen van onthouding. In Brabant kunnen we daarnaast niet om Het Rijke Roomsche Leven heen, waarin de vasten tot voor enkele generaties ad absurdum werd gereglementeerd. Bij gebrek aan een doorleefde spiritualiteit kunnen we overigens veelal beter spreken van het Arme Roomsche Leven. Tot zover vasten in het persoonlijk leven van individuen. Maar wat betekent de ethiek van de onthouding in het maatschappelijk verkeer, als algemene levenshouding in onze omgang met vrij toegankelijke goederen in het publieke domein? Hoe kan in onze activistische wereld het niet-handelen zonder lethargie ook een deugd worden?


Gerard Rooijakkers is cultuurhistoricus. Hij promoveerde op een onderzoek naar Brabantse volkscultuur en is oud-hoogleraar Nederlandse etnologie. Hij schreef samen met mgr. Jan Bluyssen het boek God verborgen en nabij. Religie als heilig spel (Amsterdam 2002). Van het Prins Bernhard Cultuurfonds ontving hij de oeuvreprijs voor de geesteswetenschappen. Voor radio 1 becommentarieert hij regelmatig de actualiteit vanuit cultureel perspectief. Hij is als adviseur en oud-kroonlid verbonden aan de Raad voor Cultuur te ’s-Gravenhage en schreef onlangs voor de provincie een essay over de toekomst van dragende gemeenschappen in Noord-Brabant.